Richter en MSK

Een overzichtstentoonstelling van de belangrijkste actuele schilder, Gerhard Richter, dat moet je als schilderstudent gezien hebben. Ik keek dan ook uit naar de uitstap naar de twee Gentse musea, het ‘oude’ en het actuele. Een ganse dag in het teken van de schilderkunst, zeg maar.

In de voormiddag duiken we in leven en werk van Richter. De gids schets eerst een portret van de man en situeert hem in de geschiedenis. Dat hij opgroeit in Dresden bepaalt voor een groot deel wie hij later wordt. Het nazi-regime, gevolgd door het oost-duitse bewind en de vlucht naar het westen hebben uiteraard een sterke impact op de man. Al plukt hij wel de vruchten van zijn doorgedreven opleiding aan de academie in Dresden waar hij dagelijks acht uur per dag schilderde. Maar de vrijheid die hij in het westen ervaart, beschouwt hij zelf als de start van zijn succesvolle carrière.

Venster grid

De eerste periode maakt hij schilderijen op basis van foto’s, die in die tijd hoofdzakelijk zwart-wit zijn. Zijn hoofdthema, dat de werkelijkheid niet te vatten is, krijgt hier al gestalte. Richter slaagt erin beelden te creëren waarbij je niet meteen weet wat hij precies weergeeft. Het is de rode draad die in zijn oeuvre vaak aan bod komt.

Portret Dieter Kreutz.

In de tweede zaal volgen latere werken zonder al te veel samenhang. Op zich zijn het wel boeiende schilderijen die telkens op een heel andere manier inspelen op zijn basisthema. Ook in de derde zaal krijg je nog schijnbaar lukraak gekozen staaltjes van zijn werk te zien. Best interessant maar wat een schril contrast met het heldere beeld dat je over zijn beginperiode krijgt.

Besetztes Haus, sfeervol en een beetje luguber tegelijk. Straf.

De acht recente ‘rakel’-schilderijen zetten wat mij betreft een domper op de tentoonstelling. Ze zijn weinig boeiend en ik vind ze niet eens mooi. Richter zal zich er wel mee geamuseerd hebben, zoals uit de videoreportage blijkt. Maar dat levert van omstaanders vooral cynische commentaren op over de exuberante prijskaartjes die aan zijn werken hangen.

Willy Finch geschilderd door James Ensor.

Na de middag bezoeken we de veelbesproken vernieuwde collectie van het MSK. De gids vertelt enthousiast over de restauratie van het Lam Gods, de Vlaamse Primitieven, Rubens, Jordaens, Hals en anderen. De zaal waar gigantisch veel werken hangen zoals ze vroeger op de salons werden gepresenteerd vind ik echt indrukwekkend.

Detail van een studie van Jordaens. Wauw.

De tijd vliegt letterlijk voorbij. Ik vergeet helemaal naar de veelbesproken Russische kunst te gaan kijken. De actuele kunstenaars die voortaan een plekje kregen in het ‘oude’ museum, vallen vooral uit de toon. Dit is geen aanwinst voor dit verder boeiende museum.

Landschap met schapen van Xavier De Cock.